Koopt u een wagen van een particulier, dan krijgt u van hem geen factuur. U, de handelaar, geeft hem zelf een aankoopborderel. De FOD Financiën legt dat op onder de btw-margeregeling. Het borderel toont aan dat de wagen van een particulier komt, en de prijs erop is later de aankoopprijs waarmee u de marge berekent.
Dit artikel gaat over de aankoop. Het volledige overzicht van het vak staat in de gids over software voor aankoop en doorverkoop van voertuigen. Wat een koper merkt van het verschil tussen een garage en een particulier, leest u in tweedehands auto kopen: bij een garage of bij een particulier.
Waarom maakt een particulier geen factuur?
Omdat hij niet btw-plichtig is. Hij verkoopt zijn eigen wagen, zonder btw-nummer en zonder facturenreeks. Wacht u op een document van zijn kant, dan hebt u straks een inschrijvingsbewijs en sleutels, maar niets voor uw boekhouding.
De regel van de FOD Financiën over de belastingheffing over de marge vertrekt daarvan. De handelaar moet « aan zijn leverancier een aankoopborderel afleveren van de bedoelde goederen, behalve als de leverancier zelf ertoe gehouden is een factuur of een als zodanig geldend stuk af te leveren ». Bij de mogelijke leveranciers noemt dezelfde tekst « een niet belastingplichtige persoon (bijvoorbeeld: een particulier) ».
Wie maakt het aankoopborderel op?
U. De verplichting ligt bij de handelaar, en het borderel gaat van de handelaar naar de verkoper. De particulier hoeft niets voor te bereiden: hij leest het borderel dat u hem geeft en ondertekent het.
De tabel zet de twee gewone aankoopsituaties van een handelaar in tweedehandswagens naast elkaar.
| Aankoop bij een professional | Aankoop bij een particulier | |
|---|---|---|
| Aankoopdocument | Factuur of een als zodanig geldend stuk | Aankoopborderel |
| Wie maakt het op | De verkoper | U, de handelaar |
| Wie ontvangt het | U | De particulier |
| Aankoopprijs voor uw marge | Het bedrag op de factuur | De betaalde prijs op het borderel |
Wat staat er op het aankoopborderel van Karbill?
Hieronder staat het borderel zoals Karbill het opmaakt, geen lijst van vermeldingen uit een wettekst. Het formulier voor een nieuw aankoopborderel legt vast:
- de verkoper;
- een borderelnummer, bijvoorbeeld BOR-0005, en de datum;
- de wagen: merk, model en chassisnummer, met de hand ingevuld of uit uw voorraad gehaald;
- de overeengekomen aankoopprijs;
- de margeregeling;
- de btw-verklaring met de hoedanigheid van de verkoper: particulier, niet btw-plichtig;
- de handtekening van de verkoper.
Het chassisnummer koppelt het borderel aan één bepaalde wagen. Wordt de Golf later verkocht, dan weet iedereen meteen bij welke aankoop hij hoort.
Hoe bewijst u dat de wagen van een particulier komt?
De margeregeling veronderstelt dat uw leverancier een van de personen is die de regel opsomt, waaronder de particulier. Volgens de FOD Financiën moet de handelaar dat bewijzen met elk middel van gemeen recht, behalve de eed. U kiest dus zelf hoe u het bewijst, op de eed na.
In de praktijk is een borderel dat de verkoper identificeert en zijn handtekening draagt onder de verklaring « particulier, niet btw-plichtig » het eenvoudigste bewijs om bij te houden. Het is gedateerd, genummerd en via het chassisnummer aan de wagen gekoppeld.
Bij de verkoop vermeldt de factuur onder de margeregeling: « Levering onderworpen aan de bijzondere regeling van belastingheffing over de winstmarge. Btw niet aftrekbaar. » De andere regels van die factuur staan in de vermeldingen op een factuur onder de margeregeling.
Welke prijs van het borderel telt voor de marge?
Het koninklijk besluit nr. 53 van 23 december 1994, artikels 1 en 2, omschrijft de winstmarge als de verkoopprijs min de aankoopprijs. De aankoopprijs is alles wat de handelaar aan zijn leverancier betaalt. Bij een wagen van een particulier is dat het bedrag dat u op het borderel zet.
Neem een Golf die u voor 9 000 € koopt van meneer Peeters, een particulier. U verkoopt hem voor 12 500 €.
- Aankoopprijs (borderel): 9 000 €
- Verkoopprijs (factuur): 12 500 €
- Marge: 12 500 - 9 000 = 3 500 €
- Btw op de marge: 3 500 × 21/121 = 607,44 €
- Maatstaf van heffing: 3 500 - 607,44 = 2 892,56 €
De berekening met 21/121 komt uit het officiële document over de bijzondere btw-regelingen en de Tax Category Codes in België van februari 2026. Ze geeft hetzelfde als 21 % op de maatstaf van 2 892,56 €. De volledige berekening stap voor stap vindt u in het rekenvoorbeeld van de btw op de marge.
Het borderel is het stuk dat die 9 000 € in uw documenten vastlegt, en de hele marge van 3 500 € hangt ervan af.
Uw voorraad, verkopen en facturen op één plek
Karbill, de beheersoftware voor handelaars in tweedehandswagens in België.
Hebt u voor elke gekochte wagen een borderel nodig?
Ja, één per wagen die u van een particulier koopt. De regel van de FOD geldt voor elke aankoop, en elke wagen heeft zijn eigen aankoopprijs in de berekening van zijn marge. Met een papieren borderelboekje lukt dat zolang u weinig wagens hebt. Moet u zes maanden na de aankoop de marge van een verkochte wagen berekenen, dan is het juiste blad al snel zoek.
Hoe werkt het aankoopborderel in Karbill?
In Karbill maakt u het aankoopborderel voor een wagen van een particulier op bij de facturen. U kiest de verkoper en de wagen (met de hand of uit de voorraad), vult de overeengekomen aankoopprijs in en slaat op. In de lijst van aankoopborderellen staan daarna de knoppen voor betaling en handtekening.
De wagen wordt één keer ingevoerd, en dezelfde fiche dient voor de advertentie, de verkoop, de factuur en de berekening van de marge. Het verkoopoverzicht toont daarna de marge per verkochte wagen. Bij de verkoop zet de factuur onder de margeregeling de wettelijke vermelding van de bijzondere regeling erop. Karbill is Peppol-partner: een factuur aan een onderneming kan als elektronische factuur vertrekken. Het register van tweedehandsvoertuigen wordt automatisch bijgehouden.
Het gratis plan dekt 5 wagens, zonder bankkaart en zonder tijdslimiet. Alles staat op de pagina Karbill voor handelaars.
Veelgestelde vragen
Mag de particulier het borderel zelf opmaken?
De FOD Financiën legt de plicht om het borderel af te leveren bij de handelaar. U maakt het dus op en geeft het aan de particulier, die het ondertekent.
Hebt u een borderel nodig als u een wagen koopt bij een garage of een andere handelaar?
Nee. De regel maakt een uitzondering als de leverancier zelf een factuur of een als zodanig geldend stuk moet afleveren. Een professional maakt een factuur voor u op, en die bepaalt uw aankoopprijs.
Welk bedrag zet u op het borderel?
De prijs die u werkelijk aan de verkoper betaalt. Het koninklijk besluit nr. 53 omschrijft de aankoopprijs als alles wat de handelaar aan zijn leverancier betaalt, en dat bedrag gaat in de berekening van de marge.
Is het borderel het enige aanvaarde bewijs?
Nee. De FOD Financiën aanvaardt elk middel van gemeen recht, behalve de eed. Het ondertekende borderel blijft het handigste bewijs, omdat het aan de wagen gekoppeld is en bij zijn andere documenten zit.